د.ع. دیه جی ترکمنصحرا ترکمنلری آنلاتدی - Dr. Abdurrahman Deveci Türkmensahra Türkmenlerini anlattı

Oğuz ÇETİNOĞLUGitmesek de, görmesek de, hattâ… bilmesek de orada bir yurt var… Orası, Türk Yurdu’dur.

Oğuz ÇETİNOĞLU: Oğuz Çetinoğlu: Sizinle Türkmensahra Türkmenlerinin; dününü, bugününü ve yarınını konuşmak istiyorum. Türkiye’de Türkmensahralı Türkmen kardeşlerimiz hakkında bilgi edinmek isteyen çok kişi vardır.

Konuya; Türkmensahra olarak adlandırılan bölgenin yerini belirlemekte başlayalım.

Dr. Abdurrahman Deveci: Türkmensahra; İran’ın kuzey doğusunda, Türkmenistan’ın güney sınır bölgesinde yer alır. Yüzölçümü yaklaşık 50.000 kilometrekaredir. (İran’ın yüzölçümü 1.644.000, Türkmenistan’ın 488.100 kilometrekaredir.).

آغاز سال تحصیلی، امسال هم بدون زبان مادری!

اول مهر بار دیگر مدارس باز می‌شوند و صدها هزار کودک ایرانی به کلاس‌های درس می‌روند. زبان مادری بخشی از آنها فارسی نیست. این مسئله سبب مشکلاتی از جمله افت تحصیلی شده و آموزش و پروش برای رفع آن بودجه‌ای را اختصاص داده است.بر اساس پژوهش‌های رسمی وزارت آموزش و پرورش از هر ۲۰ دانش آموز ایرانی یک نفر مردود می‌شود. تعداد مردودی‌های دوره‌ی ابتدایی در ایران به ۷۱۰ هزار نفر رسیده است. افت تحصیلی در مناطق زیستی قومیت‌ها بیشتر از دیگر مناطق ایران بوده است. علاوه بر آن "مشکلات روحی و روانی" و "ترک تحصیل" نیز به عقیده‌ی کارشناسان از تبعات دیگر این پدیده بوده است.

آیا مشکل دو زبانه‌ها را با تعلیم معلم‌ها می‌توان حل کرد؟

Türkmensahrlay Sungatkär Azymberdi Göki bilen aýdym sazly söhbet Taýýarlan: Dr. Abdyrahman Düýeji Ankara- 30- 08- 2010

Link:

****

ایراندا ترکمن ادبیّانتی - - - - - Eýranda türkmen edebiýaty

Türkmen sesi - Soňky ýyllarda türkmenistanly ýazyjydyr şahyrlaryň kitaplary Eýranda pars diline köp terjime edildi. Şol eserler türkmençe arap – pars elipbiýinde hem türkmen okyjylaryna hödürlendi.

Edebiýatçy Kasym Nurbatow Türkmensähradaky türkmenleriň edebiýatyny türkmenistanlylara tanatmakda alada eden bolsa, Eýranda çykýan “Sähra“ gazetiniň baş redaktory Dr.Abdolrahman Düýeji hem türkmenistanly ýazyjydyr şahyrlaryň eserlerini pars diline terjime edip, eýranlylara tanadyp başlady.

Azatlyk Radiosy terjimeçi Abdolrahman Duýeji bilen söhbetdeş boldy.

Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy Taher Shir Mohammadi tarapyndan taýýarlanan “Türkmen Sesi“ programmasynda Türkmenistanda daşary ýurtly türkmenleriň edebiýaty barada çap bolan kitaplar hakynda hem maglumat berler. ----->  Diňle

بمناسبت روز بزرگداشت مختومقلی

( مصاحبه ای با آقای عبدالرحمان دیه جی)

آخمات مئرادی
سئوال : مختومقلی بعنوان نماد ملی ترکمنها شناخته میشود. شما بعنوان یک فعال فرهنگی ترکمن این مفهوم را چگونه درک و تعبیر میکنید؟

پاسخ : اولا با توجه به این که زبان این مصاحبه فارسی است اجازه بدهید که در مورد نام شاعر تلفظ فارسی آن یعنی مختومقلی را بکار برم... و اما هر ملتی در طی تاریخ خود را نیازمند قهرمانانی می بیند که بتواند آرزوها و آرمانهای خود را در وجود وی ببیند. گاه این قهرمانان را جنگاوران و کشورگشایان شکل می دهند و گاه چهره های علمی و ادبی و فرهنگی. در نگاهی به تاریخ ترکمن مختومقلی را می بینیم که بزرگترین جایگاه را در میان چهره های موثر تاریخی یافته است. دلیل آن از سویی عشق و علاقه وافر ترکمنها به اهل فرهنگ و ادب و هنر است از دیگر سو با توجه به این که در اعصار گذشته متون ادبی بسیار کمی در میان ترکمنها وجود داشته، دیوان مختومقلی به عنوان کتابی که زندگی ترکمنها را با اندیشه و حکمت جاری در آن و اندیشه های والای اجتماعی و سیاسی و تاریخی در برگرفته ارزش خاصی در میان این مردم دارد. »»»