Türkmensahra'daki Kabus Kulesi, Dünyanın En Yüksek Tuğla Kulesi

Türkmensahra'daki Kabus Kulesi, Dünyanın En Yüksek Tuğla Kulesi

Makale PDF

ترجمه برگزیده اشعار مختومقلی فراغی از ترکمنی به فارسی

 

ترجمه برگزیده اشعار مختومقلی فراغی از ترکمنی به فارسی

                      دکتر عبدالرحمن دیه جی

Magtymgulynyň Saýlanan Goşgylarynyň Farsça Terjimesi

Dr. Abdyrahman Düýeji

                                                            

دوستان گرامی در سال 1373 منتخبی از اشعار فارسی شاعر بزرگ کلاسیک ترکمن مختومقلی فراغی را  همراه با اصل ترکمنی اشعار توسط انتشارات بین المللی الهدی به چاپ رسانده بودم. به خاطر اقامتم در خارج  کشور و  دوری راه و بعضی مشکلات قسمت نشد که درخواست انتشار چاپ دوم آن را بکنم. در این مدت بسیاری از علاقمندان به فرهنگ و ادب ترکمن جویای کتاب فوق بودند که متاسفانه نمی توانستند بدان دسترسی پیدا کنند. لذا تصمیم گرفتم که با تجدید نظری روی ترجمه کتاب فوق و اصلاح بعضی اشتباهات چاپی صورت گرفته در آن متن کتاب  را در شبکه اجتماعی منتشر کنم. علاقمندان به فرهنگ و ادبیات ترکمن و شیفتگان مختومقلی می توانند این اشعار را که در قالب پی دی اف حاضر شده اند از اینجا مطالعه کنند و حتی به دانلود آن بپردازند. با سپاس ، دکتر عبدالرحمن دیه جی عضو هیئت علمی دانشگاه تراکیای ترکیه

ادامه 

 

Türkmen Şygyr, Goşgy, Abdyrahman DÜÝEJI

Dr. Abdyrahman Düýeji-niň Türkmençe şygyrlary, Türkmensahra- Iran

                                                                     PDF

مجموعه اشعار ترکمنی دکتر عبدالرحمن دیه جی

مجموعه اشعار ترکمنی دکتر عبدالرحمن دیه جی 

دوستان علاقمند از همین جا می توانند اشعار را مطالعه و یا دانلود کنند. 

(قدرلی دوستلار، تورکمن قوشغی لار کیتابئمی شو یردن آلئپ بیلرسینگیز)

PDF

در باره نمایشنامه تاج محمد و دیو سیاه و سفید

در باره نمایشنامه تاج محمد و دیو سیاه و سفید

 سال 1375 نمایشنامه ای با عنوان تاج محمد و دیو سیاه و سفید را از طریق انتشارات پیدایش چاپ کرده بودم.

پس از آن  طی سالهای گذشته در فضای اینترنت با چند نفر مواجه شدم که بدون اجازه بنده روی آن نمایشنامه کار کرده بودند.

اخیرا هم در اینترنت مشاهده کردم که این اثر  توسط خانم سپیده اقدامی روی صحنه رفته است.   در حالی که  اینجانب نه به خانم سپیده اقدامی و  نه به سایرین اجازه کار روی نمایشنامه خود را ندادم. هیچ یک از آنها با من تماس نگرفتند و بدون توجه به حقوق مادی نویسنده از اثر بنده استفاده کردند.  البته بنده جند سالی است که در ترکیه بسر می برم اما آن که جوینده است از طریق اینترنت و جستجوی گوگل و  وبلاگم به راحتی پیدایم می کند. 

لذا از هنرمندان عزیزی که قصد کار روی نمایشنامه تاج محمد و دیو سیاه و سفید را دارند تقاضا دارم که حتما از طریق امیل زیر با بنده هماهنگی نمایند. 

rahmandieji@yahoo.com   با تشکر:  دکتر عبدالرحمن دیه جی

انتشار چهار کتاب از عبدالرحمن دیه جی در ترکیه

انتشار جهار کتاب از عبدالرحمن دیه جی در ترکیه

اسماعیل بوزکورت رمان نویس ترک: داستان « آی...گل جمال» برای قرار گرفتن در ردیف داستانهای بسیار زیبای عاشقانه دنیا چون «جمیله» از چنگیز آیتماتف، می تواند نامزد شناخته شود.

در ماههای اخیر سه کتاب از دکتر عبدالرحمن دیه جی در ترکیه به چاپ رسیده است؛ یک رمان یک مجموعه داستان و به اضافه مجموعه اشعار دیه جی که در طی سالیان گذشته سروده و در نشریات مختلف به چاپ رسانده بود.

رمان سگ هار که کتاب ادبی برگزیده دوازدهمین جشنواره روستا در ایران بود،  پیش از این توسط «جنت قیوموا» در ترکمنستان با عنوان « قودوزلان ایت» به ترکمنی ترجمه و چاپ شده بود. این بار نیز در ترکیه توسط « سر پیل قوچ کونوک سوه ر» با عنوان « کودوز کؤپک» به ترکی استانبولی ترجمه و چاپ شده است. کتاب فوق که برای سنین نوجوانان نوشته شده توزیع گسترده ای در ترکیه داشته است.

ادامه 

داستانهای تاثر انگیز ترکمن صحرا در ترکیه

داستانهای تاثر انگیز ترکمن صحرا در ترکیه

بررسی و تحلیها روی کتاب جدید دکتر عبدالرحمن دیه جی  با عنوان « آی ... گل جمال» ادامه دارد. پس از مقاله ای که در سایت اینترنتی « دونیا بیزیم» منتشر شد، تحلیل دیگری نیز در روزنامه پر تیراژ ترکیه با نام « استار» به قلم  « گولدن قلیچ» در تاریخ 2015- 06- 19 به چاپ رسید که حائز نکات پر اهمیتی بود. بعد از آن نیز همین تحلیل ادبی در سایت اینترنتی« شورای نویسندگان ترکیه» منتشر شد. نویسنده مقاله،  کتاب فوق را جزو آثار ماندگار ادبیات ترکیه قلمداد کرده است و معتقد است که با این اثر حیات ترکمن صحرا در ادبیات ترکیه جاودانه شده است. تحلیل موجز اما پر محتوی فوق را برای خوانندگانمان ترجمه کرده ایم که ذیلا می آید:

ح. کمی  

ادامه

Ağaç Öy: Türkmen Çadırı

Ağaç Öy: Türkmen Çadırı (Türkmensahra'dan)

Dr. Abdurrahman DEVECİ (DİYEJİ)                Makale PDF indir

مقاله به ترکی استانبولی در باره چادر ترکمن: آغاچ اوی، چاپ شده در مجله « تورک دونیاسی آراشتیرمالاری/ پژوهشهای دنیای ترک»، شماره  101 سال 2012

Dünyada varlığını gösteren toplulukların hemen hepsi toplumsal hayatlarında çadırda yaşamayı denemişlerdir. Bunlardan bazıları erken dönemlerde, çadırdan yeni taş evlerine geçerken, bazıları da bu geçişi geç dönemlerde yapmışlardır. Bu geçiş Türkmenler arasında çoğunlukla 20. yüzyılda gerçekleşmiştir. Türkmenistan Türkmenleri arasında çadırdan taş evlere geçiş süreci, 20. yüzyılın başlarında, Ruslara yenilmelerinden sonra başladıysa da,  Türkmensahra- İran Türkmenleri arasında 1924 olaylarından sonra, İran şahı Rıza Han’a yenilmesinden ve ilk Türkmen cumhuriyetinin düşmesinden sonra başlamıştır.

Bugün, bu çadırlar Türkmenler arasında genellikle çobanların yaylaklarında ve değişik törenlerde kullanılır. Türkmenistan ve Türkmensahra Türkmenleri arasında bu çadırların sayıları az olsa bile hala bulunmaktadır.

Bu makalede, Türkmen evinin tarihçesine Hunlar döneminden şimdiye kadar, genel olarak bakılmıştır. Türkmen çadırının mimarisi, onu oluşturan elamanlar ve Türkmenlerin çadır yaptıklarında yerine getirdikleri törenlerin üzerinde durulmuştur.

Makale, Hunlar dönemindeki çadırlarla, Türkmen çadırın arasındaki benzerliklere de değinmiştir.
                                                                                                                                             Devamı

Sahne Oyunu: Taçmet Korkacık

  

Taçmet Korkacık

(Türkmensahra Türkmenlerinin bir masalı esasında)

Dr. Abdurrahman Deveci

Roller: Taçmet, Kadın, Tilki, Kırlangıç, Ak dev, Kara dev

(Birinci sahne)

(Sahnede bir köy evi gözüküyor. Adi Taçmet olan genç adam bir evin köşesinde oturuyor. Eşi yanında duruyor.)

Kadın: Hiç utanman yok mu senin? Soğuktan öldürecek misin bizi?

Taçmet: Tamam o zaman sen söyle ne yapalım?

Kadın: Git ormandan odun getir.

Taçmet: Ormandan korkuyorum.

Kadın: Ormanın nesinden korkuyorsun sen?

Taçmet: Devlerinden korkuyorum.

Kadın: O zaman git de komşulardan borç al.

Taçmet: Korkuyorum.

Kadın: Neden?

Tam metin için tıklayınız

(مجادله خامنه ای و احمدی نژاد (مقاله به ترکی استانبولی

Hamaney-Ahmedinejad Çekişmesi


29.06.2011 - 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü 133 kez okundu.

Dr. Abdurrahman Deveci

İran’da dini lider Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad arasındaki çekişme giderek artmaktadır. İhtilaf Ahmedinejad’ın İstihbarat Bakanı Haydar Moslehi’yi istifaya zorlaması ve Hameney’in buna karşı çıkarak Moslehi’yi tekrar göreve getirmesiyle bariz kendini göstermiştir. Anlaşmazlık 2009 yılında Ahmedinejad’ın ikinci cumhurbaşkanlığı dönemi başladığında Rahim Meşayi’yi Cumhurbaşkanı 1.Yardımcılığı görevine getirmesiyle başlamıştı. Bu atama Ayetullahların yoğun eleştirisine neden olmuştur. Gelen tepkiler üzerine ve Hamaney’in baskısıyla Ahmedinajad, Meşayi’yi yardımcılık görevinden alarak, Cumhurbaşkanlığı Bürosu Genel Sekreteri yapmıştı. Meşayi’ye gösterilen tepki onun, Ayetullahların kabul edemeyeceği bazı tutum ve konuşmalarından kaynaklanmaktadır. İran basınına da yansıyan, “Meşayi’nin Amerika’yla anlaşmak için gizli temaslar yaptığı” haberleri ve adı geçenin “bizim İsrail halkıyla sorunumuz yok” şeklindeki konuşması radikal grupların tepkisine neden olmuştur

http://www.21yyte.org/tr/yazi6212-Abdurrahman_Deveci___Hamaney_Ahmedinejad_Cekismesi.html

مقاله به ترکی استانبولی: تاثیر تحریمهای اقتصادی اخیر بر اقتصاد ایران- دکتر عبدالرحمن دیه جی

Son Yaptırım Kararlarının İran Ekonomisine Etkisi

Dr.Abdurrahman Deveci, rahmandieji@yahoo.com

ABD başta olmak üzere Batı ülkeleri yıllardır İran’ın nükleer silahlara sahip olabileceğinden kaygı duymaktadır. Söz konusu endişe özellikle içinde bulunduğumuz yıl daha ciddi bir aşamaya gelmiştir. Beyaz Saray’ın İran’ın nükleer silah yapmaya yaklaştığı yönündeki açıklaması, kısa vadede İran’a karşı ciddi bir eylemde bulunmasının zorunlu olduğu mesajını içermektedir. ABD ve müttefiklerinin elinde iki seçenek bulunmaktadır: Birincisi, yaptırımlarla İran’ı ekonomik açıdan zayıflatmak ve sonucunda İran halkını devlet aleyhine ayaklandırmaktır. İkincisi ise, doğrudan İran’a askeri bir müdahalede bulunmaktır....

Turkmenin aýdymy, täze saz bilen

Link:

د.ع. دیه جی ترکمنصحرا ترکمنلری آنلاتدی - Dr. Abdurrahman Deveci Türkmensahra Türkmenlerini anlattı

Oğuz ÇETİNOĞLUGitmesek de, görmesek de, hattâ… bilmesek de orada bir yurt var… Orası, Türk Yurdu’dur.

Oğuz ÇETİNOĞLU: Oğuz Çetinoğlu: Sizinle Türkmensahra Türkmenlerinin; dününü, bugününü ve yarınını konuşmak istiyorum. Türkiye’de Türkmensahralı Türkmen kardeşlerimiz hakkında bilgi edinmek isteyen çok kişi vardır.

Konuya; Türkmensahra olarak adlandırılan bölgenin yerini belirlemekte başlayalım.

Dr. Abdurrahman Deveci: Türkmensahra; İran’ın kuzey doğusunda, Türkmenistan’ın güney sınır bölgesinde yer alır. Yüzölçümü yaklaşık 50.000 kilometrekaredir. (İran’ın yüzölçümü 1.644.000, Türkmenistan’ın 488.100 kilometrekaredir.).

آغاز سال تحصیلی، امسال هم بدون زبان مادری!

اول مهر بار دیگر مدارس باز می‌شوند و صدها هزار کودک ایرانی به کلاس‌های درس می‌روند. زبان مادری بخشی از آنها فارسی نیست. این مسئله سبب مشکلاتی از جمله افت تحصیلی شده و آموزش و پروش برای رفع آن بودجه‌ای را اختصاص داده است.بر اساس پژوهش‌های رسمی وزارت آموزش و پرورش از هر ۲۰ دانش آموز ایرانی یک نفر مردود می‌شود. تعداد مردودی‌های دوره‌ی ابتدایی در ایران به ۷۱۰ هزار نفر رسیده است. افت تحصیلی در مناطق زیستی قومیت‌ها بیشتر از دیگر مناطق ایران بوده است. علاوه بر آن "مشکلات روحی و روانی" و "ترک تحصیل" نیز به عقیده‌ی کارشناسان از تبعات دیگر این پدیده بوده است.

آیا مشکل دو زبانه‌ها را با تعلیم معلم‌ها می‌توان حل کرد؟

Birinji Sentiyabr, Türkmenistanyn ajaýyp şahyry Kerim Gurbannepesiň wepatynyň 22-nji ýyldönümidir. Ruhy şat jaýy jennetden bolsun! .i

Link:

Türkmensahrlay Sungatkär Azymberdi Göki bilen aýdym sazly söhbet Taýýarlan: Dr. Abdyrahman Düýeji Ankara- 30- 08- 2010

Link:

****

ایراندا ترکمن ادبیّانتی - - - - - Eýranda türkmen edebiýaty

Türkmen sesi - Soňky ýyllarda türkmenistanly ýazyjydyr şahyrlaryň kitaplary Eýranda pars diline köp terjime edildi. Şol eserler türkmençe arap – pars elipbiýinde hem türkmen okyjylaryna hödürlendi.

Edebiýatçy Kasym Nurbatow Türkmensähradaky türkmenleriň edebiýatyny türkmenistanlylara tanatmakda alada eden bolsa, Eýranda çykýan “Sähra“ gazetiniň baş redaktory Dr.Abdolrahman Düýeji hem türkmenistanly ýazyjydyr şahyrlaryň eserlerini pars diline terjime edip, eýranlylara tanadyp başlady.

Azatlyk Radiosy terjimeçi Abdolrahman Duýeji bilen söhbetdeş boldy.

Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy Taher Shir Mohammadi tarapyndan taýýarlanan “Türkmen Sesi“ programmasynda Türkmenistanda daşary ýurtly türkmenleriň edebiýaty barada çap bolan kitaplar hakynda hem maglumat berler. ----->  Diňle

سنی گؤزله یأرین - د. دیه جی - Seni Gozleyarin Dr. Dieji

Link:

گزارش سایت خبری و فرهنگی ترکمنصحرا از

برگزاری سمینار بررسی اشعار و اندیشه های مختومقلی در آنکارا

سمینار بررسی آثار و اندیشه های مختومقلی توسط شورای نویسندگان آوراسیا (آوراسیا یِازارلار بیرلیگی) در آنکارا برگزار شد. در این سمینار که روز جمعه در سالن فرهنگی شهرداری «آلتین داغ» برگزار گردید بسیاری از نویسندگان و شعرا و اهل فرهنگ و ادب ترکیه حضور بهم رساندند و دو تن از چهره های فرهنگی ترکمن دکتر بردی ساری از ترکمنستان و دکتر عبدالرحمن دیه جی از ترکمن صحرا به سخنرانی پرداختند.

<= از راست به چپ: دکتر بردی ساریف، دکتر عبدالرحمان دیه‌جی، دکتر یعقوب دلی‌عمر اوغلو (رئیس شورای نویسندگان اوراسیا)

در ابتدای برنامه «دکتر یعقوب دلی عمر اوغلی» رئیس شورای نویسندگان آوراسیا به عنوان افتتاحیه در مورد مختومقلی بیاناتی ایراد کرد و گفت: «مختومقلی در میان ترکمن ها جایگاه ویژه ای دارد و مثل یونس امره و قاراجا شاعری محبوب و مردمی است.» وی پس از معرفی سخنرانان حاضر آنان را به سخنرانی دعوت کرد. »»»

بمناسبت روز بزرگداشت مختومقلی

( مصاحبه ای با آقای عبدالرحمان دیه جی)

آخمات مئرادی
سئوال : مختومقلی بعنوان نماد ملی ترکمنها شناخته میشود. شما بعنوان یک فعال فرهنگی ترکمن این مفهوم را چگونه درک و تعبیر میکنید؟

پاسخ : اولا با توجه به این که زبان این مصاحبه فارسی است اجازه بدهید که در مورد نام شاعر تلفظ فارسی آن یعنی مختومقلی را بکار برم... و اما هر ملتی در طی تاریخ خود را نیازمند قهرمانانی می بیند که بتواند آرزوها و آرمانهای خود را در وجود وی ببیند. گاه این قهرمانان را جنگاوران و کشورگشایان شکل می دهند و گاه چهره های علمی و ادبی و فرهنگی. در نگاهی به تاریخ ترکمن مختومقلی را می بینیم که بزرگترین جایگاه را در میان چهره های موثر تاریخی یافته است. دلیل آن از سویی عشق و علاقه وافر ترکمنها به اهل فرهنگ و ادب و هنر است از دیگر سو با توجه به این که در اعصار گذشته متون ادبی بسیار کمی در میان ترکمنها وجود داشته، دیوان مختومقلی به عنوان کتابی که زندگی ترکمنها را با اندیشه و حکمت جاری در آن و اندیشه های والای اجتماعی و سیاسی و تاریخی در برگرفته ارزش خاصی در میان این مردم دارد. »»»